Tự do, tự tánh và việc vẫn dấn thân vào đời sống

Không tự nhận giác ngộ, không đứng ở vị thế người thầy dạy Thiền. Đây là quá trình tự học, đọc các trước tác thiền môn, đối chiếu tâm thức và thực hành từng nhịp thở, từng giờ tọa thiền trong đời sống thường nhật.

Mỗi bản kinh luận không được tiếp nhận như một thứ giáo điều trừu tượng mà là một bản đồ thực chứng. Bằng việc quan sát sự sinh khởi và biến diệt của cảm xúc, tư duy, sự dính mắc vào cái tôi cá nhân dần được gột rửa, trả lại sự trong trẻo nguyên sơ của cái nhìn không thành kiến.

Thiền thường bị hiểu lầm là sự lánh đời, tìm kiếm sự an nhàn cá nhân. Nhưng sự an tịnh chân thực chỉ được thử thách khi bước chân vào thương trường, tổ chức, lãnh đạo và các bài toán xã hội phức tạp. Làm thế nào để giữ tâm không dính mắc khi đang gánh trên vai trọng trách của một người xây dựng?

Trọng trách không biến thành xiềng xích nếu người hành động thấu triệt nguyên lý “vô trụ sinh tâm”. Hành động tận lực, dồn trọn vẹn sự tập trung và trách nhiệm vào từng quyết sách mà không để sự thất bại làm lung lay hay thành công làm mê muội. Đó chính là lò luyện chân thực nhất của tự tánh.

“Có thể sống tự do tự tại nhưng vẫn dấn thân vào cuộc đời, tạo lập giá trị và phụng sự nhân sinh hay không?”

Đó không phải là một câu hỏi để trả lời bằng ngôn từ hay lý thuyết, mà là một công án sống được trả lời bằng hành động và cách hiện diện mỗi ngày.

Sự phụng sự lúc này không còn khởi sinh từ tham vọng khẳng định bản thân mà là dòng chảy tự nhiên của lòng trắc ẩn và trách nhiệm xã hội. Tự do đích thực nằm ngay trong tâm dấn thân, không vướng bận danh vọng, như bóng nhạn bay qua đầm nước lạnh: nhạn không lưu vết, nước chẳng giữ hình.