Tôi từng tin rằng muốn hiểu người khác chỉ cần học thêm về hành vi, tính cách và quy luật vận hành của đội ngũ. Tôi say sưa với các mô hình tâm lý, phân tích hành vi và kỹ thuật điều phối nhân sự, ngỡ rằng mọi khúc mắc đều có thể giải mã bằng công cụ bên ngoài. Nhưng càng áp dụng kỹ thuật, khoảng cách giữa tâm và tâm lại càng cách biệt nếu người quan sát vẫn chưa sáng tỏ nội giới của chính mình.
Giờ đây tôi thấy rằng: muốn hiểu người trước hết phải học cách hiểu mình; muốn dẫn dắt người khác trước hết phải học cách dẫn dắt chính mình. Lãnh đạo không phải là nghệ thuật kiểm soát hay điều hướng hành vi tha nhân, mà là sự thực hành tự nhận thức liên tục: đối diện với những góc khuất, những định kiến vô thức, duy trì sự tĩnh lặng kiên cố để trở thành chiếc gương phẳng lặng phản chiếu chân thực mà không làm biến dạng tâm thức của người đối diện.
Liệu chúng ta có thể sống tự do tự tại, giữ vẹn nguyên sự tĩnh lặng nội tâm mà vẫn dấn thân sâu sắc vào dòng chảy cuộc đời, không ngừng tạo lập giá trị bền vững và phụng sự nhân sinh hay không? Đâu là ranh giới giữa việc buông bỏ bản ngã và trách nhiệm kiến tạo tổ chức?